Turystyczny Klub Kolarski PTTK "Ondraszek"
Koło PTTK nr 8 Oddziałowa Komisja Turystyki Kolarskiej
w dwudziestoleciu 2006-2026
Stoję przed niełatwym zadaniem, aby w danym mi czasie opowiedzieć o wydarzeniach z ostatniego dwudziestolecia naszego klubu, więc siłą rzeczy historie którymi chciałbym się podzielić będą mocno skondensowane, więc proszę zainteresowanych o wybaczenie, że będą też wybiórcze.
Moją narrację rozpocznę od roku 2006, kiedy to rozpatrywaliśmy jak uczcić wyjątkową okazję 40-lecia działalności Ondraszka. Wśród rozlicznych propozycji zwyciężyła opcja organizacji imprezy o ogólnopolskim zasięgu i w ten sposób już po raz czwarty jako klub podjęliśmy się organizacji 46 ogólnopolskiego zlotu p.t.kol. nazwanego „Ziemia Cieszyńska”, którego miałem przyjemność być komandorem. Chcąc pokazać przybyłym uroki naszego regionu trasy zlotowe poprowadzono po obu stronach Olzy. Wydatnie w tym wsparła nas bratnia organizacja turystyczna na Zaolziu czyli PTTS „BS” w RCZ pod kierownictwem śp. Władysława Janika, wówczas jego prezesa. W tym niezmiernie udanym zlocie wzięło udział ok. 340 turystów-kolarzy.
Po jego zakończeniu z funkcji prezesa Ondraszka zrezygnował Andrzej Słota, i wówczas mnie przypadło się z nią zmierzyć. Jako długoletni wiceprezes miałem już pewne doświadczenia, lecz przyznam, że nie była to wówczas dla mnie łatwa decyzja.
Natomiast największym dla nas odkryciem po zlocie była konstatacja, że po drugiej stronie Olzy działa grupa kolarzy, która tak jak my „nadaje na tych samych falach”. Stąd już było niedaleko do nawiązania bliższej niż dotąd współpracy. Począwszy od 2007r. rozpoczęliśmy zatem uzgadniać propozycje programowe, a następnie w kolejnych sezonach turystycznych połączyliśmy je w jeden wspólny kalendarz imprez. Szefami tej sekcji byli: Bolesław Fukała, Zdzisław Fierla, a obecnie jest to Robert Wałaski. Stopniowo też dopracowaliśmy się kilku organizowanych wspólnie przedsięwzięć, o czym wspomnę w dalszej części mojego wystąpienia.
Nadrzędnym zadaniem naszego klubu było propagowanie i rozwijanie turystyki kolarskiej wśród lokalnej społeczności, stąd propozycje wycieczek „od zawsze” kierowaliśmy do wszystkich sympatyków dwóch kółek, niezależnie od przynależności do PTTK. Właśnie dlatego nagłaśnialiśmy je w miejskiej sieci informacyjnej czy lokalnych publikatorach, aby mogły dotrzeć do możliwie szerokiego kręgu zainteresowanych. Kilkakrotnie braliśmy też udział (ostatnio w 2023r.) w organizowanych przez UM Cieszyn festiwalach organizacji pozarządowych nazwanych „Cieszyński Przekładaniec”, gdzie dysponowaliśmy własnym stoiskiem propagując połączenie roweru z krajoznawstwem.
W woj. śląskim działa Regionalna Rada Turystyki Kolarskiej PTTK, która jest reprezentatywnym forum zrzeszającym w województwie kluby i komisje kolarskie i jest wygodną platformą wymiany informacji. Ondraszek po restrukturyzacji województw i zaniku woj. bielskiego jest aktywnym członkiem tego gremium, a w latach 2014 (w Stonawie), 2017 (w Ustroniu-Brzegach) oraz 2022 (w Hażlachu) byliśmy również organizatorami tych spotkań.
Powszechnie wiadomo, że najbardziej popularną platformą wymiany informacji są obecnie media społecznościowe i internet. Już od 2003r. klub dysponował własną stroną internetową, natomiast jej aktualną następczynią jest strona i profil na facebooku. Założone i z powodzeniem prowadzone przez Piotra Hamerę. Tym sposobem wszyscy zainteresowani otrzymują na bieżąco informacje o tym co będzie, a także, dzięki wirtualnej kronice o tym, co już było. Na koniec każdego roku roku robimy zrzuty z ekranu i uzupełniając je zebranymi materiałami i zdjęciami tworzymy kolejne tomy kroniki Ondraszka których zebrało się już 31.
Z danych statystycznych oraz zapisów kronikarskich wynika, że w omawianych dwóch dekadach zorganizowaliśmy ok. 640 wycieczek kolarskich w bliższą czy dalszą okolicę oraz ok. 40 wielodniowych obozów kolarskich, w których łącznie uczestniczyło ok. 14 tys. osób. Oczywiście największą ich część stanowiły jednodniowe wycieczki krajoznawcze po regionie, przy czym niektóre ułożyły się w wieloletnie cykle tematyczne takie jak: „Ziemia Cieszyńska znana i nieznana”, „Na rowerze i pod żaglami”, „W klasztorze i na rowerze” „Winiarskim szlakiem ZC”, „Noworoczny spacer rowerowy” czy „Z rowerową wizytą w B-B”. Każda z nich zawierała bogate treści krajoznawcze, a uczestnicy niejednokrotnie dochodzili do wniosku, że nawet w swoim regionie, tuż za progiem własnego domu można odkryć nieznane, bądź mało znane ciekawe historie.
Staraliśmy się też wspomóc komponentem rowerowym organizację obchodów ważnych rocznic. I tak w roku 2010 wpisując się w obchody 1200-lecia legendarnego założenia Cieszyna klub zorganizował „Gwiaździsty Zlot Trzech Braci” z metą przy brackiej studni. Z kolei na 100 lecie odzyskania niepodległości w 2018r. wraz z Klubem Rowerowym „Przerzutka” z Zebrzydowic oraz władzami samorządowymi Cieszyna, Zebrzydowic i Hażlacha zorganizowaliśmy ambitny Rowerowy Rajd Niepodległości. Rok następny 2019 był okazją do przypomnienia wydarzeń, które doprowadziły do podziału SC granicą państwową. Przy wsparciu UM w Skoczowie odbył się wtedy cieszący sporym zainteresowaniem dwudniowy rajd pn. „100 lat po-śladami wojny polsko-czeskiej”. Już wówczas zrodził się pomysł utworzenia tematycznej odznaki krajoznawczej PTTK, który to sfinalizowaliśmy dopiero w tym roku, o czym jeszcze wspomnę.
Niektóre z pomysłów należały lub są nadal w kanonie naszej działalności. Sa to m.in.:
- Rajdy do źródła Olzy na trasie z Jabłonkowa do Istebnej Zaolzie pod stok Gańczorki gdzie Olza ma swoje źródliska. Pierwszy rajd był zorganizowany w roku 2001, a w tym roku odbyła się już XXII edycja. Nieodmiennie, w tym zakresie współpracujemy z PTTS-em oraz UG Istebna. Z założenia niezmienną trasę rajdu ubogacamy i każdego roku proponujemy zwiedzanie innej atrakcji po drodze. W tym roku był to Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Istebnej Dzielcu.
- Rajdy do ujścia Olzy, pomyślane jako rowerowe peregrynacje do miejsca niedaleko Chałupek, gdzie Olza wpada w ramiona Odry rozpoczęliśmy w roku 2007 a w 2025 miała miejsce XIII edycja. Rajd ten również organizujemy naprzemiennie z kolarzami z Zaolzia, dzięki czemu uczestnicy mogą zobaczyć to ciekawe miejsce każdorazowo z innej perspektywy.
- Triathlony rowerowe organizowane były przez kilka lat i pomyślane jako propozycja dla kolarzy z zacięciem sportowym. Zawody jednak, ze względu na szczególną specyfikę wymagały dużego nakładu organizacyjnego. Po kilku tych zawodach w roku 2011 wraz z ich komandorem Krzysztofem Kaszturą doszliśmy do wniosku, że nie będziemy konkurować z innymi organizacjami zajmującymi się sportem kolarskim i odstąpiliśmy od tego pomysłu.
- Cieszyńskie Rowerowe Rajdy Rodzinne tą formułę kierowaliśmy już od roku 1998 do wielopokoleniowych rowerowych rodzin w formie rekreacyjnej wycieczki oraz przeróżnych atrakcji na mecie. Organizowana była nieodmiennie przy wsparciu władz powiatu, miasta Cieszyna oraz tych gmin, gdzie organizowano jego metę. Aby zachować atrakcyjność rajdu corocznie zmienialiśmy trasę, lokalizację mety oraz program. W roku 2024 odbyła się jego ostatnia edycja z metą na Brzezówce, natomiast na zakończenie tego cyklu w roku następnym odbył się w podobnej formule rajd "Dzień bez samochodu"z metą z Kończycach Wielkich.
- Zagraniczne wielodniowe obozy kolarskie podczas których, korzystając z swoich doświadczeń oraz ograniczonych jedynie wolnym czasem i finansami możliwości podróżowania, z wysokości rowerowego siodełka zwiedziliśmy kawał Europy m.in.: zachodnią Białoruś (2010), Ukrainę w okolicach Żółkwi i Lwowa oraz południowe Morawy (2012), ukraiński jeszcze wówczas Krym (2013), południową Finlandię i Morawy (2014), zachodnią część Republiki Czeskiej (2015), zachodnią Ukrainę w okolicach Użgorodu i Mukaczewa (2016), północno-zach część RCZ wzdłuż rzeki Izery(2019). Bazując na zebranych doświadczeniach, przygodach i bogatym materiale zdjęciowym część z tych wypraw doczekała się opracowań w formie multimedialnych prezentacji, które były wielokrotnie przedstawiane na zaproszenie różnych instytucji i organizacji po obu stronach Olzy. Łącznie odbyło się ich aż 98!. Nasi klubowicze Beata Szarzec, Kazimierz Szewczyk i Mariusz Bubik są z kolei reprezentantami klubu na corocznych międzynarodowych zlotach organizowanych przez UETC czyli europejską federację organizacji turystycznych. Zloty te są organizowane każdego roku w innym państwie zrzeszonym w Federacji (ostatnio w Holandii).
- Obozy kolarskie krajowe organizowane jako tygodniowe z jedną stałą bazą były ukierunkowane na turystyczną eksplorację różnych regionów Polski. W ostatnich latach wzięliśmy w ten sposób pod lupę: Beskid Niski, ziemię kłobucką i lubliniecką, Wielką Warmię i Dolny Śląsk. Dwukrotnie też zorganizowaliśmy rowerową pielgrzymkę do Częstochowy wpisując się w ogólnopolskie pielgrzymki kolarskie PTTK do tego sanktuarium. Oczywiście gdyby wliczyć w to obozy organizowane prywatnie przez klubowiczów ta lista byłaby o wiele dłuższa.
- Rowerowy Dzień Dziecka z Ondraszkiem starsi stażem członkowie klubu być może pamiętają organizowane niegdyś zawody i konkursy dla dzieci pod nazwą "Ondraszek dzieciom". Później ten temat został "odłożony na półkę" i dopiero w roku 2018 Aleksander Sorkowicz zainicjował organizację rowerowej wycieczki w formule międzyszkolnej rywalizacji z elementami edukacyjnymi, dedykowanej dla dzieci z SP. Przy niezawodnym wsparciu UM Cieszyn oraz władz gminy Goleszów w roku 2025 odbyła się kolejna, już V edycja tego rajdu z metą w Goleszowie.
- Udział w wielodyscyplinowych zlotach oddziałów PTTK woj. śląskiego Inicjatywa zlotów powstała na wojewódzkim forum Rady Prezesów O/PTTK jako spotkania turystów spod znaku PTTK, i były corocznie organizowane przez inny O/PTTK. Od pierwszego, który odbył się w Pszczynie w roku 2008, po ostatni w Jaworznie w roku 2025 na wszystkich reprezentowaliśmy nasz macierzysty O/PTTK w komponencie rowerowym, a i czasem byliśmy jego jedynymi przedstawicielami. W roku 2011, kiedy nasz O/PTTK "BS" był organizatorem IV Zlotu, to właśnie Ondraszek był odpowiedzialny za organizację części rowerowej zlotu, a ja z kolei byłem komandorem całości. W tym zlocie wzięło udział 316 uczestników z całego woj. śląskiego, z czego kilkudziesięciu na rowerach.
- Górskie wędrówki, pomimo oczywistych rowerowych preferencji wcale nie zaniedbujemy faktu, że to góry są główną atrakcją naszego regionu. W omawianym okresie duet A.Słota i B.Toman organizował przynajmniej dwie wypraw w sezonie, dzięki którym uczestnicy "przedreptali" wiele szlaków turystycznych od Sudetów po Bieszczady. Dla przykładu w roku 2025 byliśmy w Sulovskich Skałach na Słowacji i na bieszczadzkich połoninach. W omawianym okresie odbyło się co najmniej 40 takich wypraw cieszących się wielkim zainteresowaniem nie tylko pośród ondraszkowej braci.
- Ogólnopolskie zloty przodowników turystyki kolarskiej, organizowane corocznie na zlecenie Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK, są najważniejszym wydarzeniem w naszym rowerowym środowisku w Towarzystwie. "Ondraszek" był reprezentowany na wszystkich 20 zlotach w omawianym czasie, z czego aż dwa z nich zorganizował. Było to w 2006r. o czym była już mowa oraz 66 zlot w roku bieżącym. Intencje dla których podjęliśmy się tak olbrzymiego trudu organizacyjnego były oczywiste. Wówczas był to jubileusz 40-lecia, a obecnie 60-lecia naszej działalności. Przygotowania tego trwającego tydzień zlotu zajęły nam przeszło rok. Bazą dla 545 kolarzy reprezentujących 81 O/PTTK z całej Polski, w tym delegacji z Ukrainy, Białorusi i Szkocji był Ustroń. W pewnym sensie można by rzec, że na ten tydzień Ustroń i ZC stała się rowerową stolicą Polski. Jednym z nadrzędnych celów jaki sobie postawiliśmy było pokazanie walorów krajoznawczych, historycznych i przyrodniczych SC co można prześledzić na specjalnie wydanej zlotowej mapie. Każdego dnia zlotu miały też miejsce różne imprezy towarzyszące: konkursy, prelekcje, występy artystyczne i ogniska z piosenką. Do wsparcia naszych starań przekonaliśmy szerokie spektrum partnerów od władz wojewódzkich przez lokalne organy samorządowe i organizacje pozarządowe w tym ZG PTTK po prywatnych sponsorów, a także ponownie PTTS w RCZ. Jeszcze podczas trwania imprezy, jak również po jego zakończeniu odebraliśmy wiele wyrazów uznania i podziękowań za tak profesjonalne zorganizowane i przeprowadzenie wydarzenia turystycznego takiej rangi, co oczywiście odebraliśmy z wielką satysfakcją. A przy tej okazji marka "Ondraszek" poszybowała w górę, i stała się bardzo rozpoznawalna na forum turystyki kolarskiej w PTTK.
Z czasem klub dorobił się własnych, uświęconych przez lata tradycji, takich jak ceremoniał uroczystego pasowania nowicjuszy na „Ondraszka”, odbywających się w trakcie wycieczki otwierającej sezon, czy też klubowe smażenie zielonoświątkowej jajecznicy w plenerze.
Te tradycje w całym dwudziestoleciu były również podtrzymywane, stąd wielu pośród obecnych Ondraszków ma własne nadane przez klub ksywki. Kolejnym wydarzeniem integrującym klub są uroczyste wigilijki, na których poza świątecznym jadłem na stołach i kolędami jest też zapraszany Gość Specjalny. Czasem był to ludowy gawędziarz, a innym razem dziecięcy chórek. W organizacji tych niezapomnianych i wzruszających spotkań wyspecjalizowała się Barbara Toman. Inną z kolei oprawę miał okres karnawału. Co prawda czasy, w których organizowaliśmy bale są już przeszłością, niemniej jednak w latach między 2011 i 2018 bawiliśmy się świetnie na naszych Ondraszkowych balach. Trzeba wiedzieć, że nie były to zwykłe potańcówki, lecz ekskluzywne bale przebierańców z wyszukanymi strojami i konkursami, co do dzisiaj bywa z nostalgią wspominane. Duszą organizacyjną tych imprez była z kolei Irena Dzikowska.
Do utrwalenia pozytywnego wizerunku Ondraszka przyczyniło się też zapewne wyposażenie członków w jednolite profesjonalne stroje kolarskie ozdobione klubowymi emblematami, co pozwala na łatwą identyfikację klubowiczów w peletonie innych kolarzy.
Klubowe Jubileusze
W omawianym czasie „Ondraszek” miał trzykrotnie okazję do świętowania. Było to w roku 2011 z okazji 45-lecia istnienia Klubu, w roku 2016, gdy obchodziliśmy Złote Gody oraz obecnym roku. W tych latach oprócz już omówionych poczynań zorganizowano też specjalne wystawy okolicznościowe. Obie poprzednie miały miejsce w Piwnicy Muzealnej Muzeum SC, a tegoroczna zajęła dwa spore pomieszczenia w tutejszym DN i była czynna od końca maja do połowy sierpnia. Jako, że były to okazje do zobaczenia klubowych i indywidualnych trofeów, wyposażenia i historycznych rowerów a także ilustracji naszej działalności cieszyły się sporym zainteresowaniem. Częścią tych obchodów było też organizowanie konkursów fotograficznych. W roku 2011 odbył się pod nazwą „Z obiektywem na rowerze”, na Złote Gody był to konkurs pn. „Jubileusz Ondraszka w Obiektywie”, a obecny ma tytuł „Z Ondraszkiem przez dekady”. Prace oceniał zespół specjalistów z Cieszyńskiego Towarzystwa Fotograficznego oraz Klubu Fotograficznego PTTK „Start”. Integralną częścią tych konkursów była też ocena publiczności.
Mieliśmy też dokonania na polu wydawniczym. Wspomnę o dwu publikacjach. Na 40-lecie wydaliśmy drukiem „40 lat z Ondraszkiem na rowerze”, a przy świętowaniu Złotych Godów ukazało się „50 lat Ondraszka”. Obie te książki łącznie stanowią wartościową monografię historii klubu oraz dokonań od samego początku działalności. W lokalnej prasie ukazywały się też artykuły przez nas napisane bądź inspirowane, promujące rower jako antidotum na problemy zdrowotne oraz idealny środek do krajoznawczych odkryć. Bo przecież jedziemy na nim na tyle wolno, z nic ciekawego po drodze nam nie umknie, ale też na tyle szybko, że w końcu dojedziemy do celu.
W PTTK jednym ze podstawowych sposobów efektywnego kreowania turystyki i krajoznawstwa jest zdobywanie odznak. I na tym polu nasz klub miał coś do powiedzenia bowiem był autorem dwóch regionalnych odznak krajoznawczych. Są to: powstała w 2020r. odznaka „Rowerem dookoła Śląska Cieszyńskiego” w jego historycznych granicach oraz w tym roku przy okazji wspomnianego już ogólnopolskiego zlotu odznaka „Śląsk Cieszyński 1919 – śladami konfliktu granicznego CZ-PL”. Obie powstały dzięki wsparciu i współpracy władz samorządowych oraz Muzeum Śląska Cieszyńskiego, i co ważne można je nadal zdobywać. Szczególnie nas cieszy duże zainteresowanie odznaką wydaną przy okazji zlotu. Zdobyło ją aż 165 jego uczestników, którzy dzięki czemu jak mamy nadzieję, staną się ambasadorami prawdy historycznej o wydarzeniach po I wojnie świat na Śl.C.
Warto też wspomnieć o naszych kontaktach z Urzędem Miejskim w Cieszynie w zakresie infrastruktury rowerowej. Nasi przedstawiciele Alicja Wlach i Jarosław Rezmer są członkami stałej komisji ds miejskiej infrastruktury rowerowej. Zespołowo starają się aby pamiętano, że rowerzyści są pełnoprawnymi uczestnikami ruchu drogowego, i wzorem innych miast należy i u nas aplikować udogodnienia ułatwiające przeżycie rowerzystom w miejskiej dżungli. Na ile się to udało można samemu sprawdzić, poruszając się jednośladem po Cieszynie.
Ponadto od roku 2018 Straż Miejska rozpoczęła antykradzieżowe oznakowanie rowerów, co miało się przyczynić do ochrony naszych jednośladów. Wspominam o tym, bowiem i w tym działaniu mamy własny skromny udział.
Komisja Turystyki Kolarskiej Zarządu Głównego PTTK dbając o odpowiedni poziom merytoryczny swoich jednostek organizacyjnych prowadzi coroczny ogólnopolski konkurs na najlepiej pracujący klub/komisję PTTK. Kilkakrotnie aplikowaliśmy w nim nasze dokonania, zajmując w ogólnopolskiej skali miejsca od VI do IX, co uważamy za dobry wynik.
W 1990 r. nasz Oddział PTTK nadał klubowi uprawnienia Koła PTTK oznaczonego nr 8. Odtąd równolegle do klubu funkcjonuje też Koło, które zrzesza członków PTTK rozwijających swoje turystyczne pasje. Formanie istnieje też Oddziałowa Komisja Turystyki Kolarskiej. Te trzy ogniwa łączy wspólny skład osobowy zarządu. W omawianym dwudziestoleciu w jego skład, w różnym czasie wchodzili czy też nadal wchodzą: Jarosław Rezmer, Andrzej Nowak, Piotr Hamera, Barbara Toman, Alicja Wlach, Władysław Zmełty, Maria Biłko-Holisz i Jadwiga Gracyasz (od 2013r. Rezmer) i Zbigniew Pawlik. Natomiast skład Komisji Rewizyjnej stanowili: Irena Dzikowska, Kazimierz Szewczyk, Leszek Nowak, Marian Wlach, Ryszard Pawliczek i Mariusz Bubik.
W 2006 r. do Koła PTTK nr 8 i klubu należało 30 osób, natomiast w 2025 r. było nas już 81. czyli ilość członków przez omawiane lata się zwielokrotniła. Trzeba jednak przyznać, że są to ludzie w wieku bardzo zróżnicowanym, którzy często dopiero jako „starsza młodzież” odkryli rower jako środek do podtrzymania kondycji, podreperowania zdrowia i ubogacenia swojej wiedzy o regionie.
To dla nich prowadzimy rywalizację w corocznym konkursie klubowym na „Najaktywniejszego turystę kolarza sezonu”. Równoległa rywalizacja na „Długodystansowca” sezonu (czyli legitymującego się największą ilością przejechanych km na rowerze) została później zastąpiona konkursem „Na najciekawszą wycieczkę sezonu”, będącym swoistym wyróżnieniem dla jej organizatora. A organizatorami większości klubowych wydarzeń jest kadra składająca się z 19 przodowników tur. Kol. PTTK oraz szczególnie aktywni klubowicze. To oni w większości stoją za opisywaną działalnością „Ondraszka”. Trzeba pamiętać, że wszelkie pomysły już w fazie przygotowań, a tym bardziej realizacji wymagają sporego zaangażowania ich organizatorów.
Choć szanujemy prywatne przyzwyczajenia, preferujemy jednak wyprawy zespołowe. Wspólne smakowanie rowerowej przygody ma bowiem nieocenione znaczenie we wzajemnych relacjach rodzice – dzieci, partnerskich, bądź pasjonatów, którzy po prostu lubią w ten sposób poznawać otaczającą rzeczywistość. Przeżycia i przygody na kolarskich, i nie tylko szlakach na długo pozostają w pamięci, a fascynacja przy ich realizacji może doprowadzić nawet na ślubny kobierzec, co w klubie już niejednokrotnie się przydarzyło, a czego i ja jestem dobrym przykładem.
W większości w organizacjach takich jak PTTK członkowie na realizację swojej pasji poświęcają nadwyżkę wolnego czasu, życie bowiem nie składa się przecież tylko z samych przyjemności. Mają też różne oczekiwania, charaktery i przyzwyczajenia. I to, że ta cała paleta różnorodności przetrwała przez tyle lat pod znakiem „Ondraszka”, jest na pewno naszym wspólnym sukcesem. Tym bardziej się cieszę, że podsumowując tych dwadzieścia lat w których dane mi było przewodzić klubowi mam o czym teraz mówić a także że rozpocząłem i zakończyłem swoje prezesowanie jako komandor obu zlotów ogólnopolskich o których już wspominałem.
I na koniec parę słów od siebie.
Począwszy od tego roku stery Ondraszka, jak i ja przed laty, przejął dotychczasowy wiceprezes Jarosław Rezmer. Jarku życzę Ci z całego serca, wszystkim Ondraszkom i sobie, aby w Twojej kadencji klub nadal zapisywał piękne karty swojej historii, żebyś po latach mógł je również tak owocnie podsumować.
Pragnę też gorąco podziękować i nisko się ukłonić wszelkim osobom, organizacjom i instytucjom, z którymi przez te lata przyszło nam współpracować, za wszelką pomoc przy organizacji i realizacji naszych zamierzeń. Składam też podziękowanie i słowa uznania wszystkim byłym i obecnym Ondraszkom za to, że się z klubem identyfikują. Przecież TKK PTTK Ondraszek to właśnie my, więc jak długo będziemy chcieli być razem, tak długo będzie też istniał i nasz klub.
Dziękuję za uwagę
Zbigniew Pawlik „Rechtór”