{"id":4132,"date":"2025-09-07T10:55:31","date_gmt":"2025-09-07T10:55:31","guid":{"rendered":"https:\/\/tkk-ondraszek.pl\/?p=4132"},"modified":"2026-10-21T10:58:52","modified_gmt":"2026-10-21T10:58:52","slug":"wyprawa-w-bieszczady-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tkk-ondraszek.pl\/index.php\/2025\/09\/07\/wyprawa-w-bieszczady-2025\/","title":{"rendered":"Wyprawa w Bieszczady – 2025"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Na cel tegorocznej g\u00f3rskiej eksploracji Ondraszka Basia „Apanaczi” i Andrzej „Jedru\u015b” obrali Bieszczady. Jak \u017cadne inne pasmo g\u00f3rskie w Polsce Bieszczady obros\u0142y legendami i nimbem tajemniczo\u015bci. I s\u0142usznie, bowiem do\u015b\u0107 d\u0142ugo opiera\u0142o si\u0119 najazdom turyst\u00f3w, i by\u0142y czasy kiedy mo\u017cna tam by\u0142o pr\u0119dzej spotka\u0107 dzikiego zwierza ni\u017c cz\u0142owieka. Co zosta\u0142o z tych dawnych, tajemniczych Bieszczad w ten wrze\u015bniowy weekend pojecha\u0142o sprawdzi\u0107 36 uczestnik\u00f3w wycieczki, w tym 21 Ondraszk\u00f3w. Wyruszyli\u015bmy raniutko w pi\u0105tek, aby po drodze zwiedzi\u0107 jeszcze s\u0142awny ma\u0142opolski Biecz. To pi\u0119kne miasteczko o \u015bredniowiecznym rodowodzie jest znane z tego, \u017ce by\u0142a tutaj pono\u0107 szko\u0142a kat\u00f3w, w kt\u00f3rej uczniowie pobierali nauki jak mo\u017cna pi\u0119knie skr\u00f3ci\u0107 delikwenta o g\u0142ow\u0119. Przewodnik kt\u00f3ry nas oprowadza\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce Biecz ma wiele wsp\u00f3lnego z tym dawnym zawodem, bowiem miasto mia\u0142o w\u0142asnego kata ju\u017c od 2 po\u0142. XIV w. a\u017c do 1783r. I by\u0142 to wyznacznik jego statusu, bowiem w \u00f3wczesnej Ma\u0142opolsce w\u0142asnego kata mia\u0142 jeszcze tylko Krak\u00f3w i S\u0105cz. Mia\u0142 biedak tutaj sporo roboty, gdy\u017c np. w 1614 r. wykona\u0142 blisko 120 wyrok\u00f3w \u015bmierci, a bywa\u0142 jeszcze wypo\u017cyczany do s\u0105siednich grod\u00f3w, kt\u00f3re nie mia\u0142y w\u0142asnego kata. Ale \u017ceby szko\u0142a – to nie. Opowie\u015b\u0107 ta nale\u017cy wsadzi\u0107 mi\u0119dzy bajki, by\u0142 to bowiem fach rodzinny, i co wi\u0119cej w\u015br\u00f3d miejskiej spo\u0142eczno\u015bci nie cieszy\u0142 si\u0119 zbyt dobr\u0105 opini\u0105. Ale i tak kat jest tam do dzi\u015b, i na rynku cierpliwie czeka na turyst\u00f3w. Nie po to \u017ceby ich skr\u00f3ci\u0107, ale \u017ceby sobie z nim zrobi\u0107 pami\u0105tkow\u0105 fotk\u0119, co te\u017c uczynili\u015bmy. Nast\u0119pnie zobaczyli\u015bmy pi\u0119kny gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a. W tej \u015bwi\u0105tyni pe\u0142nej zabytk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych epok, warto by\u0142o zobaczy\u0107 kaplic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 bp. Marcinowi Kromerowi tutaj urodzonemu, kt\u00f3ry zrobi\u0142 wielk\u0105 karier\u0119 jako biskup kapitu\u0142y warmi\u0144skiej w XVI w. i jest pochowany w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Tego dnia zaliczyli\u015bmy jeszcze g\u00f3rski spacer po Po\u0142oninie Wetli\u0144skiej. „J\u0119dru\u015b” wywi\u00f3z\u0142 nas na prze\u0142\u0119cz Wy\u017cni\u0105 (872 m n.p.m.), sk\u0105d poszli\u015bmy do Chatki Puchatka na Po\u0142oninie (1228 m n.p.m.). To schronisko (niegdy\u015b pttk-owskie) wspominany z sentymentem, bowiem w latach 70-tych XX w. prowadzi\u0142a je p. Urszula z naszego Cieszyna w towarzystwie konia, os\u0142a i lamy. Obecna chatka w niczym nie przypomina tej dawnej. Po remoncie, a w\u0142a\u015bciwie jej wyburzeniu i postawieniu na nowo na pewno zyska\u0142a na komforcie, ale przy tym straci\u0142a dusz\u0119. Nast\u0119pnie pow\u0119drowali\u015bmy p\u0142ajem po\u0142oniny podziwiaj\u0105c dookolne wspania\u0142e widoki. Doszli\u015bmy tak do prze\u0142. Or\u0142owicza sk\u0105d zeszli\u015bmy do Wetliny, gdzie mieli\u015bmy noclegi. Niekt\u00f3rzy jeszcze wydrapali si\u0119 na s\u0105siedni Smerek (1222 m n.p.m.). W Wetlinie byli\u015bmy go\u015b\u0107mi w schronisku PTTK po bardzo przyzwoitej cenie, i w ca\u0142kiem dobrym standardzie.<\/p>

Nast\u0119pnego dnia, czyli w sobot\u0119 pojechali\u015bmy do Mucznego. Po drodze wi\u0119ksza cze\u015b\u0107 grupy wysiad\u0142a, aby doj\u015b\u0107 tam piechot\u0105 w towarzystwie przewodnika przez Bukowe Berdo, natomiast czterech \u015bmia\u0142k\u00f3w (w tym i ja) za namow\u0105 „J\u0119drusia” z Mucznego pojechali\u015bmy na wypo\u017cyczonych elektrycznych MTB do \u017ar\u00f3d\u0142a Sanu. \u0179r\u00f3dliska znajduj\u0105 si\u0119 na samym ko\u0144cu tzw. Bieszczadzkiego Worka, kt\u00f3ry wcina si\u0119 ostrym klinem w Ukrain\u0119. Mo\u017cna tam dotrze\u0107 wy\u0142\u0105cznie rowerem b\u0105d\u017a piechot\u0105 z tym, \u017ce ta druga opcja oznacza co najmniej 7 godz. marszu w obie strony. I dopiero tutaj mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 te dawne, dzikie Bieszczady. Mia\u0142o to swoje uzasadnienie, bowiem tereny te by\u0142y wyznaczone jako \u0142owieckie dla prominent\u00f3w PRL-u. W zwi\u0105zku z tym w Mucznym sta\u0142 pilnowany przez \u017co\u0142nierzy WOP szlaban na drodze, i ko\u0144czy\u0142a si\u0119 cywilizacja. W nast\u0119pnej wiosce Bukowiec Iglopol niegdy\u015b wybudowa\u0142 teraz ju\u017c upad\u0142y ko\u0142choz, z kt\u00f3rego pozosta\u0142o ledwie kilka budynk\u00f3w. Dalej to ju\u017c wielkie nic, tylko kr\u00f3lestwo przyrody. A jeszcze do po\u0142. XX w. by\u0142y tam ludne wsie Beniowa i Sianki, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie za czas\u00f3w PRL-u zosta\u0142y wysiedlone i zniszczone. Pozosta\u0142y w nich nadal rozpoznawalne miejsca po domach i cerkwiach oraz resztki cmentarzy. Z Sianek, kt\u00f3ra w latach mi\u0119dzywojennych by\u0142a du\u017c\u0105 uzdrowiskow\u0105 i modn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105 (co\u015b jak nasza Wis\u0142a) pozosta\u0142a teraz tylko cz\u0119\u015b\u0107, le\u017c\u0105ca obecnie po stronie ukrai\u0144skiej. I doskonale by\u0142o j\u0105 wida\u0107 ze szlaku, id\u0105c po naszym bezludziu. Doprawdy dziwne do\u015bwiadczenie.<\/p>

\u0179r\u00f3d\u0142o Sanu (jedno z trzech) wyp\u0142ywa z ma\u0142ego niepozornego jeziorka tu\u017c za granic\u0105, ca\u0142kiem blisko prze\u0142\u0119czy u\u017cockiej. St\u0105d rzeczka ca\u0142ymi kilometrami wije si\u0119 serpentynami stopniowo rosn\u0105c w si\u0142\u0119, i wyznaczaj\u0105c polsko-ukrai\u0144sk\u0105 granic\u0119. W drodze powrotnej zwiedzili\u015bmy jeszcze pozosta\u0142o\u015bci po cmentarzach w Siankach (legendarny Gr\u00f3b Hrabiny) i Beniowej, obecnie eksponowane jako atrakcja turystyczna. Telepi\u0105c si\u0119 kilometrami po straszliwie dziurawej \u017cwir\u00f3wce stwierdzi\u0142em, \u017ce jest to teren wy\u0142\u0105cznie do eksploracji na rowerach g\u00f3rskich, takich jak nasze wypo\u017cyczone. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce w pakiecie wraz z rowerami dostali\u015bmy te\u017c …ochroniarza. I to nie chodzi\u0142o o nas, ale o rowery. Do \u017ar\u00f3d\u0142a bowiem nie mo\u017cna dojecha\u0107, i rowery trzeba zostawi\u0107 na daleko od celu na parkingu przy szlaku. I podobno cz\u0119sto si\u0119 z tego parkingu ulatniaj\u0105 za poblisk\u0105 granic\u0119. Wym\u0119czeni, ale szcz\u0119\u015bliwi dojechali\u015bmy z powrotem do Mucznego, sk\u0105d ju\u017c ca\u0142\u0105 grup\u0105 wr\u00f3cili\u015bmy na nocleg. Tego wieczoru przy ognisku i turystycznej piosence spotkali\u015bmy si\u0119 w\u0142a\u015bnie z p. Urszul\u0105 niegdy\u015b gazduj\u0105cej w Chatce Puchatka, kt\u00f3ra osiedli\u0142a si\u0119 tutaj w Wetlinie. Z przej\u0119ciem s\u0142uchali\u015bmy jej opowie\u015bci o tym gazdowaniu na Po\u0142oninie, z dala od cywilizacji i jej udogodnie\u0144.<\/p>

W kolejnym, ju\u017c ostatnim dniu wyprawy pojechali\u015bmy do Soliny, aby pop\u0142ywa\u0107 stateczkiem po jeziorze. Zalew Soli\u0144ski zosta\u0142 zbudowany w latach 60-tych ubieg\u0142ego wieku i zmieni\u0142 na zawsze okolic\u0119, a nawet klimat. Wybudowano najpierw imponuj\u0105c\u0105 zapor\u0119 typu ci\u0119\u017ckiego o wysoko\u015bci 82 m i d\u0142ug 664 m. Powsta\u0142e z wypi\u0119trzenia Sanu jezioro zaporowe ma powierzchni\u0119 2200 ha i gromadzi ok. 0,5 mln m3 wody. Jego d\u0142ugo\u015b\u0107 to prawie 27 km, a jego rozbudowana linia brzegowa liczy 150 km. Ten imponuj\u0105cy moloch przez akumulacj\u0119 ciep\u0142a w wodzie wp\u0142yn\u0105\u0142 na z\u0142agodzenie zimy w rejonie lecz i cz\u0119stsze wiatry, co akurat chwal\u0105 \u017ceglarze. Niedawno oddano do u\u017cytku kolejn\u0105 atrakcj\u0119 czyli gondolow\u0105 kolejk\u0119 linow\u0105. Cho\u0107 jazdy to tylko 8 min, ale wra\u017cenia pono\u0107 niezapomniane. Zw\u0142aszcza w taki dzie\u0144 jak dzisiaj, bowiem po kilku s\u0142onecznych zrobi\u0142o si\u0119 mglisto i obserwowane wagoniki – gondole znika\u0142y jeden po drugim w mglistym ca\u0142unie.<\/p>

Wracaj\u0105c zobaczyli\u015bmy jeszcze jedn\u0105 ciekawostk\u0119 geologiczn\u0105 tzw. Leski Kamie\u0144. Jest to wypi\u0119trzona na kilkana\u015bcie metr\u00f3w skalna \u015bciana o d\u0142ugo\u015bci 220 m.<\/p>

Pe\u0142ni wra\u017ce\u0144 wr\u00f3cili\u015bmy do Cieszyna ju\u017c po ciemku, dzi\u0119kuj\u0105c organizatorom za tak wspania\u0142\u0105 i odkrywcz\u0105 wypraw\u0119.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

„Recht\u00f3r”<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t