Ondraszkowe Miscellanea - 2017

18.11.2017 r.

Ondraszkowe Miscellanea

To nieco dziwne i tajemnicze słowo pochodzi z łaciny i oznacza "zbiór różności". Tak właśnie przed laty "Szeryf" W. Sosna nazwał cykl szkoleń przeznaczonych dla przewodnickiej braci cieszyńskiego O/PTTK, którzy szlifowali wiedzę w cyklu szkoleń poświęconych różnorakim aspektom Ziemi Cieszyńskiej.

Termin ten pasuje też do niniejszego tekstu, powstałego na bazie odkrycia jakie niedawno dokonaliśmy w przepastnych oddziałowych archiwach. W starej szafie do której od lat nikt nie zaglądał, przy okazji robienia porządków wygrzebaliśmy jakieś stare papierzyska. I wszystko wylądowało by pewnie na makulaturze, jednakże zacząłem je trochę przeglądać i natrafiłem na sporo cennych dokumentów, pochodzących w większości jeszcze z ubiegłego wieku (jak to brzmi!). Zajęło to sporo czasu zanim zebrałem je w dwa obszerne tomy, a niżej publikuję luźny wybór owych miscellaneów - różności, które jak sądzę nie są nam powszechnie znane:

• W dniu 17.12.1977r. w świetlicy PSS Społem w Cieszynie odbyła się uroczystość X-lecia klubu. Z tej okazji przedstawiciel Woj.Kom.Tur.Kol. St.Radomski wręczył klubowi Srebrną Honorową Odznakę PTTK. Wtedy też wykonaliśmy okolicznościowy proporczyk zaprojektowany przez znanego skoczowskiego artystę - plastyka Edwarda Biszorskiego (1909-1995). Warto dodać, że motyw wówczas zaprojektowany powtarzał się na następnych proporczykach jubileuszowych z okazji XXV-lecia, XXX-lecia i ostatnio na półwiecze klubowej działalności.
• W sprawozdaniu za lata 1977-1978 przewodniczący W.Sosna utyskiwał, że zarząd klubu nominalnie liczył 9 osób, jednakże tylko trzy z nich działały.
• Pierwsze wydanie "Naszego Śpiewnika Turystycznego" z którego nadal korzystamy, ukazało się w lipcu 1981 w nakładzie 1000 egz. Potem był jeszcze pięć razy wznawiany – II wydanie w 1983r., III wydanie w 1986r. (4 tyś. egz.),IV wydanie gdzieś między 1985-1988, V wydanie w 1989r. (napisano 10 tyś. egz., co chyba jest błędem) i ostatnia już VI edycja była w sprzedaży od czerwca 1999r. i jeszcze do dziś dysponujemy niewielką ich ilością.
• Od początku istnienia "Ondraszek" był wyłącznie klubem (nota bene patrona przybrano później), a jego członkowie byli rozproszeni po różnych kołach PTTK. Sytuacja zmieniła się od 1.06.1990r. kiedy powstało Koło PTTK nr 8. Członków założycieli było 50, a pierwszy zarząd był jednocześnie zarządem klubu (i tak jest do dziś). W jego skład weszli: prezes A.Słota, v-prezes Z.Pawlik, sekretarz M.Biłko, skarbnik J.Pawlik, członkowie P. Holisz i W.Zmełty. Skład Komisji Rewizyjnej: Z.Szotek (przewodniczący), J.Pilch i K.Gawlas (członkowie). Oddział PTTK reprezentował jego sekretarz A.Szupina.
• W 1991r. poszliśmy na całość i zamówiliśmy 500 szt wielkoformatowych afiszy in blanco "Ondraszek zaprasza na...", celem umieszczania informacji w gablocie. I owa ilość służyła nam przez następne lata, a ostatnie egzemplarze z tego zapasu zużyjemy w przyszłym sezonie.
• Wobec likwidacji Wojewódzkiej Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK w Bielsku-Białej w dniu 11.11.1992r. w obecności przedstawicieli klubów "Ondraszek", "Defekt" z Żywca, "Sprint" z Kęt oraz Komisji Tur. Kol. z Bielska-Białej i Oświęcimia powołano do życia Ośrodek Turystyki Kolarskiej "Beskidy". Jego celem było m.in. koordynowanie działalności zrzeszonych organizacji i promowanie turystyki kolarskiej. Przewodniczącym wybrano A.Słotę, a od dnia 6.03.1996r. obowiązki te przejęła M.Biłko-Holisz. W roku 2000 OTK zrzeszało sekcje z Bielska-Białej, Chybia i Żywca. W 2004 roku w OTK pozostało tylko Towarzystwo Turystyki Rowerowej "Cyklista" z Przecieszyna. Tak więc początkowo prężnie działające w miarę zamierania poszczególnych ogniw stopniowo traciło swoją dynamikę, i w końcu na polu chwały pozostał sam "Ondraszek". W tej sytuacji przyłączyliśmy się do powstałej w międzyczasie wojewódzkiej struktury w Katowicach tj. Regionalnej Rady Turystyki Kolarskiej woj. Śląskiego, gdzie nadal działamy.
• Od 1.06.1993r. do ? istniała w Chybiu Sekcja Turystyki Kolarskiej "Ondraszka". Początkowo liczyła 11 członków, a jej liderem był M. Wilk (p.t.kol. nr 5988). W sprawozdaniu za rok 1995 wymieniono 14 członków i zorganizowane 22 wycieczki przy udziale 91 uczestników. W roku 1997 wykazano już tylko 4 wyprawy z 12 uczestnikami.
• Z okazji XXV-lecia działalności na uroczystym spotkaniu w dniu 6.11.1991r. klub "Ondraszek" został odznaczony Złotą Honorową Odznaką PTTK.
• Od 10.09.1996r. do ? w Bielsku-Białej przy Szkole Podstawowej (nie wymieniono której) założono kolejną Sekcję Turystyki Rowerowej "Szprycha 31". Na zebraniu założycielskim było 20 uczniów, a sekcję prowadził W. Nowak. Ze sprawozdań wynika, że sekcja mocno działała, a w roku 1997 liczyła 25 uczniów.
• Dnia 10.11.1996r. klub hucznie obchodził swoje 30-te urodziny. Obecnych było 48 obecnych i dawnych klubowiczów, przedstawicieli zaprzyjaźnionych klubów i komisji z Bytomia, Bielska-Białej, Żywca, Katowic, Pyskowic i Chybia. Przybył również burmistrz Cieszyna J. Olbrycht. Wcześniej, w maju tego roku zorganizowano rocznicowy zlot kolarski i zawody sportowo-rekreacyjne na campingu "Olza" w Cieszynie.
• W latach 80-tych i 90-tych XX w. prowadziliśmy przy klubie wypożyczalnię sprzętu turystycznego. W różnych latach do dyspozycji klubowiczów było: 7 rowerów, 2 namioty, 3 materace, pięć par sakw rowerowych, 3 przyczepki rowerowe, butla gazowa z palnikiem, rzutnik do przeźroczy a nawet kamera video. Zużyty sprzęt zlikwidowano w większości w 1999r.
• Z ilością zorganizowanych wycieczek klubowych i uczestników w poszczególnych sezonach bywało różnie. Dla przykładu ilość wycieczek/ilość uczestników wynosiła : 1979-20/122, 1980-17/129, 1983-16/286, 1997-31/328. Rekordowym rokiem był 1992 kiedy w 21 wycieczkach udział wzięło 1382 osoby, lecz już w 1993 było ich tylko 309.
• Klub miewał też problemy z kadrą przodownicką. Ich ilość początkowo była niewielka (rok/ilość p.t.kol) 1970/8, 1973/5, 1974/5,1976/7,1979/8, 1983/9. Sytuacja zaczęła się zmieniać w latach 90-tych, przy czym wykazywano osobno p.t.kol. nominalnych i czynnych 1993/19, 1994/21, 1996/21,1997/21 w tym 16 czynnych. Dla przypomnienia obecnie nasza kadra nominalnie liczy 19 p.t.kol.
• Ilość zadeklarowanych klubowych pasjonatów rowerowej turystyki też była dość płynna. I tak w latach 70-tych było nas ok. 20 np. 1969,1979/20, 1976/27, 1979/22. W latach 80-tych zanotowano dużą fluktuację. Zaczęło się od 25 (1980) następnie ilość klubowiczów stopniowo rosła 1981/33, z lekkim załamaniem w 1982/27. Następnie zanotowano gwałtowny skok 1988/81, a rekordową ilość członków klubu zanotowano w 1989 bo aż 86. W latach 90-tych było nas: 1992/52, 1994/62, 1996/61, 1998/70, czyli tak jak obecnie.
• Ze sprawozdania z 30.01.1992r.z działalności klubu za rok 1991 wynika, że: ...(cytuję) " Z myślą o szerokiej rzeszy potencjalnych miłośników turystyki kolarskiej, koniecznością utrzymywania własnego sprzętu i szukania nowych form finansowania czy też dostosowania realizowanych form działalności, klub własnym bezinteresownym zaangażowaniem doprowadził do założenia prywatnego biura turystyki kwalifikowanej, które także przyjęło nazwę "Ondraszek". Biuro założył w 1991r. prezes klubu A. Słota. Pierwszym jeżdżącym nabytkiem był stary autobus marki "Robur". Ile przeżyliśmy przygód z jego udziałem… o tym piszą kroniki.
• W końcówce lat 90-tych współpracowaliśmy też z Klubem Czeskich Turystów "Lysa Hora" z Ostrawicy. Na spotkaniach klub reprezentował Osvald Wytrzens.
• Przez sprawozdania z lat 80-tych i 90-tych przewija się narzekanie, że klubowicze nie są zainteresowani zdobywaniem odznak kolarskich, co jednak wymaga pewnej systematyczności, jak również i to, że klub się spolaryzował na dwa obozy – "organizatorów" oraz "konsumentów" wydarzeń. Organizatorzy oczywiście byli w sporej mniejszości.
• "Ondraszek" zawsze aktywnie promował turystykę kolarską. Jedną z form były pokazy slajdów powstałych na bazie materiału zebranego podczas kolejnych kolarskich wypraw. Tak też jest nadal, jednakże ewenementem był cykl 5 takich spotkań zorganizowanych w 2001r. w ...cieszyńskim więzieniu.
• W 2001r. XXXV-lecie działalności świętowano w sali "Fundacja" w Cieszynie w obecności 65 osób, w tym wielu gości. Otrzymaliśmy wówczas okazały puchar od macierzystego Oddziału PTTK z Cieszyna. Na tymże spotkaniu został on "wylitrażowany".
• Sporadycznie, przeważnie z okazji kolejnych jubileuszy startowaliśmy w ogólnopolskim konkursie na najaktywniejszy klub, komisję turystyki kolarskiej organizowanym permanentnie przez Kom. Tur. Kol. ZG PTTK. Jak dotychczas, najwyższą lokatę tj. IV miejsce zajęliśmy w roku 2001. W innych latach były to miejsca od VI do VIII. W jubileuszowym 2016 roku uplasowaliśmy się na VII pozycji.
• Nasze internetowe okno na świat www.ondraszek.prv.pl działa nieprzerwanie od 2003 roku. Pomysłodawcą i zarazem wykonawcą był Adam Kłodowski, który do dziś jest jej zarządzającym czyli webmasterem. Tak więc w roku 2018 nasza stronka będzie miała już 15 lat.!
• Jubileusz 40-lecia klubu obchodziliśmy 25.11.2006r. w kawiarni "Cafe Muzeum". Obecni byli przedstawiciele władz miasta i powiatu, ZG PTTK, macierzystego Oddziału PTTK, zaprzyjaźnionych kół i klubów oraz wielu klubowiczów i sympatyków turystyki rowerowej. Na tym spotkaniu tytuł Honorowego Członka Klubu otrzymali "ojcowie założyciele" Emilia i Władysław Sosnowie oraz prezes O/PTTK Ryszard Mazur.
• W 2006r. wielkim nakładem pracy zespołu redakcyjnego wydano pierwszą w historii klubu monografię pt. "40 lat z Ondraszkiem". "Szeryf" W. Sosna był redaktorem naczelnym tej cennej publikacji.
• 9.08.2006r. po 27 latach udanego prezesowania "Jędruś" A. Słota przekazał "stery klubu" "Rechtorowi" Z. Pawlikowi.
• Począwszy od roku 2006 rozwinęła się bliska współpraca z sekcja kolarską Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej. Prezes PTTS-u Władysław Janik był gorącym zwolennikiem turystyki rowerowej, a sekcja przy jego bezpośrednim udziale była współorganizatorem 46 Ogólnopolskiego Zlotu P.T.Kol. "Ziemia Cieszyńska", którego "Ondraszek" był głównym organizatorem.
• W roku 2007 postanowiono wzajemnie koordynować i połączyć propozycje programowe "Ondraszka" oraz sekcji kolarskiej PTTS-u i wydawać wspólny kalendarz imprez na poszczególne lata, co jest czynione do chwili obecnej.
• W roku 2008 zaopatrzyliśmy klubowiczów w specjalne kurtki rowerowe z logo i monogramami "Ondraszka". Zadania tego podjęła się firma "Berkner" z Knurowa produkująca odzież sportową. Od tego czasu nasz ondraszkowy team jest łatwo rozpoznawalny na kolarskich wyprawach.
• W roku 2009 z okazji jubileuszu 90-lecia PTTS-u ukazała się pięknie wydana monografia tej szacownej organizacji. O napisanie rozdziału dotyczącego turystyki rowerowej i naszej współpracy został poproszony prezes "Ondraszka" Z. Pawlik.
• Rok 2010 był rokiem jubileuszowym 100-lecia turystyki zorganizowanej na Ziemi Cieszyńskiej. W wydanej wówczas obszernej monografii "100lat Oddziału PTT- PTTK Beskid Śląski w Cieszynie 1910-2010" nasz klub też ma swój obszerny rozdział.

Zebrane i ułożone chronologicznie fakty są moim subiektywnym wyborem i oczywiście nie wyczerpują odkrytego bogatego źródła informacji. Są raczej próbą przypomnienia uczestnikom wydarzeń tego co wspólnie udało się zrealizować, a młodszym stażem Ondraszkom unaocznić, że nasz klub nie tylko zrzesza i organizuje wolny czas pasjonatom rowerowej turystyki, lecz jest już "instytucją" z bogatymi tradycjami i dużymi osiągnięciami.

A kto się chce dowiedzieć więcej – zapraszam do wertowania rzeczonych historycznych kronik.

Rechtór - Zbyś