Sprawozdanie z 66 Ogólnopolskiego Zlotu PTK PTTK

Ogólnopolski Szkoleniowy Zlot Przodowników Turystyki Kolarskiej PTTK Ustroń 2026 już za nami.

W kręgach turystów kolarzy spod znaku PTTK Ogólnopolskie Szkoleniowe Zloty Przodowników Turystyki Kolarskiej PTTK są wydarzeniami niezwykle popularnymi i długo wyczekiwanymi. W ostatnich latach biją również rekordy frekwencji, w związku z czym pod tym względem znajdują się w ścisłej czołówce ogólnopolskich imprez PTTK. W roku ubiegłym ścieżki 65 Zlotu p.t.kol. w Skorzęcinie koło Gniezna przemierzało ponad 700 kolarzy, co było absolutnym rekordem, natomiast tegoroczny 66 Zlot p.t.kol. w Ustroniu na Śląsku Cieszyńskim gościł dokładnie 545 (353 mężczyzn oraz 192 kobiet) turystów kolarzy reprezentujących 81 oddziałów PTTK z całej Polski. Przybyła też 11-osobowa ekipa z Ukrainy oraz po jednym uczestniku z Białorusi i ze Szkocji. W tym kontekście można by rzec, że Ustroń przez tydzień był Rowerową Stolicą Polski, co też było napisane na promujących zlot plakatach.

Wśród zlotowiczów byli trzej przedstawiciele Władz Najwyższych PTTK reprezentujący Główny Sąd Koleżeński i Główną Komisję Rewizyjną, pięciu Członków Honorowych PTTK, 255 przodowników turystyki kolarskiej PTTK (p.t.kol) oraz 290 osób towarzyszących o różnym statusie. Juniorem zlotu była 13-letnia Julia Sobolewska z Oddziału PTTK Turek, natomiast zlotowym seniorem był nadal jeżdżący na rowerze(!). 92-letni Stanisław Radomski z Turystycznego Klubu Kolarskiego PTTK im. Wł. Huzy z Gliwic.

Wg obliczeń średni statystyczny wiek uczestnika wynosił 64 lata.

Pod względem ilości przodowników turystyki kolarskiej reprezentujących swoje kluby na zlocie na pierwszej pozycji uplasował się Łódzki Klub Turystyki Kolarskiej PTTK im. H. Gintera skąd przyjechało 19 p.t.kol, następnie Turystyczny Klub Kolarski PTTK im. Wł. Huzy z Gliwic z 18 p.t.kol, przed Klubem Turystyki Kolarskiej Beneqtam z Płocka z 16 p.tkol.

Zdefiniowanymi celami zlotu było:

Promocja Województwa Śląskiego wśród turystów rowerowych z całej Polski, ukazanie walorów krajoznawczych i przyrodniczych Śląska Cieszyńskiego, ościennych powiatów oraz Zaolzia, krzewienie zamiłowania do krajoznawstwa i rozwijanie umiejętności turystycznych, popularyzacja turystyki rowerowej jako aktywnej formy wypoczynku, wymiana doświadczeń turystów i kadry PTTK i umacnianie więzi koleżeńskich, doskonalenie wiedzy i umiejętności przodowników turystyki kolarskiej, upamiętnienie 60 rocznicy powstania Klubu Turystki Kolarskiej PTTK „Ondraszek” z Cieszyna, powiększenie kręgu działaczy turystyki kolarskiej przez organizację kursu na uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej PTTK.

Jak wynika z powyższego, impulsem do podjęcia się organizacji zlotu przez klub „Ondraszek” działający w strukturach Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie był Jubileusz 60-lecia swojego istnienia, bowiem klub założono w 1966r. Należy też dodać, że wydarzenie tak dużej rangi klub organizował już kilkakrotnie. Były to kolejno zloty p.t.kol.: IX w roku 1969r, XXX w roku 1990, Międzynarodowy Zlot AIT PTTK w roku 1991 oraz XLVI w roku 2006 z okazji 40-lecia swojej działalności. Aby uhonorować uczestników zlotu, którzy byli obecni na minimum jednym z nich przygotowano specjalne upominki. Okazało się, że na zlocie w roku 2006 było 50 osób, w zlotach w 1990 i 2006r. było 12 osób, a w zlotach w latach 1990, 1991 i 2006 wzięło udział 13 osób. Szczególnie miłą wiadomością było też, że dwie osoby uczestniczyły we wszystkich tych wydarzeniach, włącznie z tym w roku 1969 (!).

W nawiązaniu do obchodów Jubileuszu oprócz organizacji zlotu klub przygotował szereg innych wydarzeń. Są to całoroczny konkurs fotograficzny pn. „Z Ondraszkiem przez dekady”, w dniu 27.05. otwarto czynną do 14.08. wystawę jubileuszową zajmującą dwa pomieszczenia w Domu Narodowym w Cieszynie. Kulminacją obchodów tej wyjątkowej rocznicy będzie „Wielka Jubileuszowa Gala Ondraszka”, która odbędzie się w dniu 07.11.2026r. w Cieszynie.

Przygotowanie turystycznego wydarzenia o ogólnopolskiej skali, z wymienioną złożonością celów jest oczywiście operacją niełatwą, dlatego też Komitet Organizacyjny już jesienią 2024r. rozpoczął przygotowania od poszukiwania odpowiedniej bazy noclegowej. Dzięki wyprzedzająco podjętym przygotowaniom już na ubiegłorocznym zlocie p.t.kol. w Skorzęcinie koło Gniezna rozprowadzono kilkaset sztuk ulotek promujących Śląsk Cieszyński i Ustroń jako miejsce zlotu w roku następnym. Zlot ulokowano właśnie w uzdrowiskowej miejscowości Ustroń której atutami jest dobrze rozwinięta sieć komunikacyjna oraz rozbudowana baza noclegowa. Na bazę zlotu wybrano Dom Wczasowy „Globus” w Ustroniu Jaszowcu, a dzięki zawartym porozumieniom, zlotowicze mogli się zakwaterować w okolicznych czterech dalszych domach wczasowych. Dodatkowo, mając na uwadze użytkowników kamperów i namiotów wynajęto Stanicę ZHP Hufca Ziemi Wodzisławskiej w dzielnicy Lipowiec, zyskując łącznie ponad 500 miejsc noclegowych.

Organizatorem formalnym Zlotu był macierzysty Oddział PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, natomiast merytorycznym partnerem dla Komitetu Organizacyjnego była sekcja kolarska przy Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej. Zlot zorganizował 11-osobowy zespół (w tym zarząd klubu w pełnym składzie), wspierany przez sporą grupę członków klubu. Komandorem Zlotu był Zbigniew Pawlik (wiceprezes TKK PTTK „Ondraszek”).

Po ustaleniu bazy noclegowej następnym ważnym celem organizacyjnym było zapewnienie wsparcia przez instytucje, stowarzyszenia i organy samorządowe. Partnerami wspierającymi to wydarzenie zostali: Zarząd Główny PTTK, Urząd Marszałkowski woj. śląskiego, Starostwo Powiatu Cieszyńskiego, Urząd Miasta Ustronia, Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza”, natomiast Patronat Honorowy objęli: Marszałek Województwa Śląskiego p.Wojciech Saługa, Zarząd Główny PTTK, Starosta Powiatu Cieszyńskiego p.Janina Żagań, Burmistrz Miasta Ustronia p.Paweł Sztefek, Prezes Stowarzyszenia Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza” p.Janusz Pierzyna, i Prezes Rady Oddziałów PTTK woj. śląskiego p.Tomasz Sędor.

Zadbano również o wsparcie medialne, pozyskując patronat wśród lokalnych komunikatorów społecznościowych oraz czasopism.

Aby osiągnąć wyznaczone cele Komitet Organizacyjny zawarł porozumienia z 22 placówkami muzealnymi, izbami pamięci, izbami regionalnymi w całym regionie oraz na Zaolziu, w których zagwarantowano zlotowiczom zwiedzanie na specjalnych warunkach, zorganizował trzy konkursy tematyczne, zaprosił prelegenta dla przybliżenia historii Śląska Cieszyńskiego, opracował założenia i wykonał specjalną Odznakę Krajoznawczą PTTK pn. „Śląsk Cieszyński 1919 – Śladami konfliktu CZ-PL”. Zdobywanie tej Oznaki zadeklarowało 210 uczestników, a faktycznie zdobyło ją 165. Trzeba dodać, że Odznaka ta jest pierwszą w historii próbą przybliżenia wydarzeń finalnie zakończonych podziałem Śląska Cieszyńskiego granicą państwową, w formie szlaku turystycznego. Komitet opracował też kilkanaście propozycji tras rowerowych o różnym stopniu trudności oraz wytypował do zwiedzenia ponad 150 atrakcji turystycznych. Zostało to naniesione na szczegółowej mapie zlotowej w skali 1:50000 obejmującej region Śląska Cieszyńskiego. Kolejną atrakcją była wycieczka autokarowa do Republiki Czeskiej gdzie zwiedzano zabytkowy kompleks huty Ostrawa Witkowice, miejsce katastrofy samolotu RWD-6 pilotowanego przez H.|Żwirkę i St. Wigurę tzw. „Żwirkowisko” w Cierlicku oraz „Krzywy Kościół” pw. św. Piotra z Alkantary w Karwinie.

Cele szkoleniowe zrealizowano przez organizację kursu na p.t.kol., który z wynikiem pozytywnym ukończyło 22 kandydatów. Organizatorem kursu była Komisja Turystyki Kolarskiej ZG PTTK, a wisienką na torcie były zapewne występy zespołów regionalnych, dynamiczny występ zespołu akrobatycznego czy ognisko integracyjne połączone ze śpiewem przy akompaniamencie gitar, do czego wydano specjalny zlotowy śpiewnik. Aby zaprezentować Zlot mieszkańcom miasta zorganizowano też Paradę Rowerową ulicami miasta.

Zlot uroczyście rozpoczął się w niedzielę 31.05., a jego otwarcie poprzedziła msza św. w intencji uczestników Zlotu w kościele pw Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata w Ustroniu Zawodziu, po czym wszyscy zebrali się na ustrońskim rynku. Tutaj, w pięknych strojach regionalnych, zagrała i zaśpiewała Estrada Ludowa „Czantoria”, dając wspaniały koncert. Po oficjalnych wystąpieniach Komandora Zlotu oraz Gości Przewodniczący Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK kol. Marek Koba otworzył zlot, po czym nastąpiło przekazanie Komandorowi kol. Zbigniewowi Pawlikowi „Koła Przechodniego Zlotów p.t.kol.” przez Klub Turystyki Kolarskiej PTTK „Sigma” w Poznania, którzy byli organizatorami poprzedniego zlotu. Jest to zwyczajowa forma przekazywania kolejnym organizatorom. sztafetowej pałeczki w formie rowerowego koła udekorowanego odznakami poszczególnych zlotów, począwszy od 1996r. Następnie ok. 500 uczestników w asyście policji zaprezentowało się licznie zgromadzonym widzom, podczas przejazdu ulicami miasta. Uroczystość zakończył kapitalny występ zespołu akrobatycznego „Wędryńscy Gimnaści” z Wędryni na Zaolziu oraz wspólny posiłek. Kolejną atrakcją tego dnia było cieszące się sporą frekwencją wieczorne spotkanie z historią Śląska Cieszyńskiego. Ciekawą prezentację multimedialną na ten temat przedstawiła p.Irena French, Dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego z Cieszyna.

W kolejnych dniach uczestnicy już indywidualnie zwiedzali region, natomiast wieczorami w bazie zlotu odbywał się dalszy ciąg programu szkoleniowo-rekreacyjnego. A było to m.in.: w poniedziałek 01.06. zagrała i zabawiała wszystkich kapela regionalna „Torka”, we wtorek 2.06. odbył się konkurs z przepisów ruchu drogowego dla rowerzystów oraz całodniowa wycieczka autokarowa, w środę 03.06. przygotowano ognisko integracyjne ze smażeniem kiełbasek i wspólnym śpiewaniem przy akompaniamencie gitarzystów. Deszczowa pogoda w tym dniu wyjątkowo nie sprzyjała, jednakże Komitet Organizacyjny zorganizował specjalny kilkakrotny kurs autokarem z Jaszowca do Lipowca (ok.10 km), aby uczestnicy mogli wziąć udział w tej zabawie. W czwartek 04.06., czyli tradycyjnie w święto Bożego Ciała odbyła się narada Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK, i następnie spotkanie Prezesów Klubów i Komisji Turystyki Kolarskiej z Komisją, odbył się również konkurs przyrodniczo krajoznawczy. W piątek 05.06. w godzinach wieczornych nastąpiło uroczyste podsumowanie i zakończenie zlotu, w pięknie położnym pośród parku zdrojowego budynku ustrońskiego Amfiteatru. Tutaj w obecności kol. Jerzego Kapłona Prezesa ZG PTTK przekazano zdobyte nagrody i wyróżnienia, wydano ciepły posiłek, a Zlot zakończyła zabawa prowadzona przez DJ.

Oczywiście każdego dnia odbywała się wieczorna odprawa, na której omawiano szczegółowo atrakcje dnia następnego. Przez cały czas zlotu trwał też konkurs fotograficzny, polegający na odnalezieniu i identyfikacji miejsc wg zdjęć zamieszczonych w regulaminie. Uczestnicy zwiedzali również Rezydencję Prezydenta RP Zamek w Wiśle na Zadnim Gróniu, gdzie z rocznym wyprzedzeniem zarezerwowano wszystkie wejścia, a dla zwiedzających przygotowano strzeżony parking rowerowy.

Dla wsparcia wysiłku obronnego Ukrainy przez uczestników w sekretariacie zlotu wystawiono skarbonę na wolne datki, a zebraną kwotę 1230 zł powiększoną o dodatkowy 1000 zł od Komitetu Organizacyjnego przekazano szefowi delegacji ukraińskiej.

Pomimo niezbyt łaskawej pogody, już podczas trwania imprezy, w trakcie uroczystości zamknięcia, jak i po zakończeniu Komitet Organizacyjny odebrał wiele podziękowań i wyrazów uznania za tak dobrze zorganizowane i zrealizowane wydarzenie turystyczne, co zostało odebrane ze wzruszeniem i z wielką satysfakcją. Trzeba też podkreślić, że uczestnicy zlotu również wykazali się dużym zdyscyplinowaniem, bowiem nie zanotowano żadnych skarg czy uwag w tym zakresie,a i wypadków wymagających interwencji lekarskiej, biorąc pod uwagę ilość uczestników przemieszczających się na rowerach było wyjątkowo mało.

Nadrzędnym celem Komitetu Organizacyjnego była w miarę możliwości bogata prezentacja historycznego i kulturowego dziedzictwa Śląska Cieszyńskiego oraz jego współczesnego oblicza. Jako, że w zdecydowanej większości uczestnicy stanowili kadrę programową PTTK jako organizatorzy mamy nadzieję, że zdobyta wiedza zostanie rozpowszechniona w własnych środowiskach PTTK oraz zachęci i posłuży w trakcie następnych wizyt w naszej „małej ojczyźnie”.